الشيخ الكليني (مترجم: اردكانى )
237
تحفة الأولياء (ترجمه أصول كافى) (فارسى)
و جز اين نيست كه همهء امرها سه قسم است : امرى است كه راستى از آن ظاهر و هويداست ، پس تبعيت آن مىشود . و امرى است كه ضلالت و گمراهى آن پيداست و بايد كه از آن اجتناب شود . و امرى است مشكل كه بطلان و صحت و موافقت و مخالفت آن با كتب و سنت معلوم نيست و علم آن ، به سوى خدا و رسول خدا صلى الله عليه و آله رد مىشود . رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود كه : حلالى است آشكارا و حرامى است آشكارا و شبههها و پوشيدههايى چند در ميان حلال و حرام است . پس هر كه شبههها را ترك كند ، از محرمات نجات يابد ، و هر كه شبههها را عمل نمايد ، مرتكب محرمات شود و هلاك گردد ، از آنجا كه نمىداند » . عرض كردم كه : اگر هر دو خبر كه از شما روايت شده ، مشهور باشد كه ثِقات و معتمدان آنها را از شما روايت كرده باشند ، چه كنند ؟ فرمود كه : « در آن نظر مىشود ، پس آنچه حكم آن با حكم كتاب و سنت موافقت داشته باشد ، و با سنيان مخالف باشد ، آن را مىگيرند و به آن عمل مىنمايند ، و آنچه را كه حكمش با حكم كتاب و سنت مخالفت دارد و با سنيان موافق است ، وامى گذارند » . عرض كردم كه : فدايت گردم ، مرا خبر ده كه اگر آن دو فقيه حكم آن را از كتاب و سنت دانسته باشند و ما يكى از آن دو خبر را با سنيان و ديگرى را مخالف ايشان يابيم ، به كداميك از اين دو خبر بايد كه عمل شود ؟ آن حضرت فرمود كه : « آنچه با سنيان مخالفت دارد ، راه راست در آن است » . عرض كردم كه : فداى تو گردم ، پس اگر هر دو خبر با سنيان موافقت داشته باشد ، چه بايد كرد ؟ فرمود كه : « نظر مىشود به سوى آن چيزى كه حكام و قاضيان ايشان به آن بيشتر ميل دارند ، پس آن را وا مىگذارند و ديگرى را مىگيرند و به آن عمل مىنمايند » . عرض كردم كه : اگر حاكمان ايشان با هر دو خبر موافقت داشته باشند و به يكى از آنها مايلتر نباشند ، چه كنم ؟ فرمود كه : « آن را به تأخير انداز تا امام خويش را ملاقات كنى ؛ زيرا كه توقف و ايستادن در نزد شبههها بهتر است از آنكه خود را در آورى در چيزى چند كه باعث هلاكت تو باشد » .